Czym jest krótkowzroczność?

Krótkowzroczność to wada wzroku polegająca na pogorszeniu ostrości  widzenia  na  dalekie  odległości  przy  zachowaniu  dobrej  ostrości  do bliży. U osób z tą wadą wzroku gałka oczna ulega nadmiernemu wydłużeniu, co w efekcie sprawia, że promienie światła skupiają się przed siatkówką, a nie na niej i w ten sposób powstaje nieostry obraz. Koryguje się ją szkłami „minusowymi”, które „przesuwają” tworzenie obrazu na siatkówkę. Obecnie krótkowzroczność na świecie osiąga już rozmiary epidemii – dotkniętych jest nią już 1,6 mld ludzi, a szacuje się, że do 2050 roku połowa ludzkości na ziemi będzie miała  tę  wadę.  Pojawia  się  ona  już  u  dzieci,  najczęściej  w  wieku  wczesnoszkolnym i może rozwijać się do końca okresu wzrostu, czyli nawet do 25 roku życia. Według aktualnych doniesień krótkowzroczność najintensywniej  rozwija  się  w  Azji  południowowschodniej,  w  ciągu  ostatnich 30 lat liczba młodych ludzi z tą wadą wzroku podwoiła się i sięga obecnie 90%! Według wyliczeń połowa dzieci z nieskorygowaną wadą wzroku żyje w Chinach, ich liczba ma w najbliższym czasie osiągnąć 100 milionów.

Jakie są przyczyny krótkowzroczności u dzieci?

  1. przyczyny genetyczne: składają się uwarunkowania rasowe oraz występowanie krótkowzroczności u rodziców.
  2. przyczyny środowiskowe: zbyt mało czasu spędzanego na dworze oraz zbyt dużo czasu na pracy wzrokowej z bliska.

Co to jest wysoka krótkowzroczność?

Wysoka krótkowzroczność (powyżej 6 dioptrii) może być przyczyną poważnych chorób oczu takich jak choroby siatkówki, w tym odwarstwienie siatkówki oraz choroby plamki żółtej, jaskra z otwartym kątem przesączenia, zaćma.

Ryzyko utraty widzenia oraz powikłań ryzyko wzrasta proporcjonalnie do wielkości wady wzroku – najwięcej powikłań występuje u osób z wadą powyżej -10 dioptrii. Mogą one prowadzić do znacznego upośledzenia widzenia, a nawet niepełnosprawności wzrokowej.

Leczenie krótkowzroczności

Badania na temat progresji krótkowzroczności u dzieci i młodzieży wykazały, że nieskorygowanie lub niekorygowanie wady wzroku nie wykazały pozytywnego wpływu tej metody lub spowodowały nawet progresję krótkowzroczności. Nie stwierdzono korzyści wynikające z nadmiernej korekcji krótkowzroczności. Ogólne wyniki badań jednoznacznie stwierdzają że niedostateczna korekcja powoduje szybsze tempo progresji krótkowzroczności. Aktualne wytyczne kliniczne rekomendują pełną korekcję krótkowzroczności. [1]

Leczenie – metody:

- farmakologia : krople z rozcieńczoną atropiną (najlepiej o rozcieńczeniu 0,01%)

- optyczne: ortokeratologia lub soczewki kontaktowe multifokalne

Z wyników badań zmian wad wzroku u dzieci stosujących soczewki okularowe multifokalne przez okres dłuższy niż 12 miesięcy nie zauważono znaczącego zahamowania progresji krótkowzroczności.[2]

Jak jednak uniknąć krótkowzroczności u dzieci lub zahamować?

Stwierdzono, że czas spędzony na zewnątrz w ciągu dnia był ściśle związany z mniejszym wzrostem długości osiowych gałki ocznej, co powodowało zmniejszenie progresji krótkowzroczności.

Rekomendujemy:

  1. Coroczne badania u okulisty od 3-4 roku życia dziecka
  2. W pracy wzrokowej u dzieci i młodzieży powinny towarzyszyć przerwy: po 20 minutach pracy zaleca się 2-minutową przerwę, podczas której dziecko patrzy w dal.
  3. Spędzanie min. 2 h dziennie na świeżym  powietrzu w bezpiecznej ekspozycji na światło słoneczne.

Chińskie wytyczne dotyczące zapobiegania krótkowzroczności u dzieci obejmują:

  • każde dziecko powinno spędzać 2 godziny dziennie na świeżym powietrzu
  • w dwóch pierwszych klasach szkoły podstawowej nie powinny mieć pisemnych zadań domowych do wykonania
  • dzieci w wieku 8-12 lat maksymalnie 60 min pisemnych zadań domowych,
  • u dzieci w wieku 12-15 powinno to być 90 minut dziennie.

Plan zakłada zmniejszenie wzrostu krótkowzroczności o co  najmniej 0,5% w ciągu roku. [3]

Prof. zw. dr hab. med. A. Grzybowski

 

[1] Logan N.S., Wolffsohn J.S.: Role of un-correction, under-correction and over-correction of myopia as a strategy for slowing myopic progression, Clinical and Experimental Optometry 2019, 1-5

[2]D. Kaphle, D. A. Atchison, K. L. Schmid: Multifocal spectacles in childhood myopia: Are treatment effects maintained? A systematic review and meta-analysis., Survey of Ophthalmology 4.10.2019, 1-26

[3] C. J. Lingxue, N. Congdon: Chinese national policy initiative for the management ofchildhood myopia, www.thelancet.com/child-adolescent, Vol 2 December 2018, 845-846